X
Logo

Κολπικός – Γυναικολογικός Υπέρηχος

γυναικολογικό υπερηχογράφημα

Η χρήση του κολπικού υπερήχου στη γυναικολογία αλλά και στη μαιευτική έφερε επαναστατική πρόοδο στη διαφορική διάγνωση των παθήσεων αυτών, αλλά και διαδραμάτισε εξέχοντα ρόλο στην ενημέρωση των ασθενών και στην ολοκληρωμένη και εμπεριστατωμένη επικοινωνία με τον κλινικό ιατρό.

Ειδικότερα με την βελτίωση της βιοτεχνολογίας και την εισαγωγή των υπερήχων υψηλής ευκρίνειας (high definition), όπως και την ευρεία χρήση του κολπικού Doppler, η διαγνωστική δυνατότητα διευρύνθηκε, με θετικό βέβαια απόηχο στο χειρισμό δύσκολων περιστατικών, όπου η απλή κλινική εξέταση δεν επαρκεί για την διεκπεραίωση τους.

Πως πραγματοποιείται ο κολπικός η γυναικολογικός υπέρηχος;

Η χρήση του κολπικού υπερήχου έρχεται προς διευκόλυνση του κλινικού γιατρού και προς επαύξηση της διαγνωστικής του δυνατότητας και ακρίβειας ,μετά από την πραγματοποίηση της κλινικής εξέτασης. Πρέπει επί του προκειμένου να διευκρινιστεί και να υπογραμμιστεί η τεράστια σημαντικότητα της ορθής προσέγγισης του εκάστοτε περιστατικού. Δηλαδή η χρήση του υπερήχου οφείλει να γίνεται αφού πρώτα εξεταστεί εμπεριστατωμένα η ασθενής με ψηλάφηση, ειδικά εν τω βάθει, στην κοιλιακή χώρα και επίκρουση. Έτσι λαμβάνει ο γυναικολόγος μια σαφή εικόνα και ο υπέρηχος έρχεται να την διευκρινίσει καθώς απαιτεί ειδική γνώση και εμπειρία εκ μέρους του ιατρού ώστε να συνδυάσει τα ευρήματα και να φτάσει στην ορθή διάγνωση και θεραπεία.

Οι κεφαλές των κολπικών υπερήχων έχουν βασικά ένα επίμηκες σχήμα και μια μικρή εγκάρσια διάμετρο, ώστε να διεισδύουν στο γυναικείο κόλπο χωρίς να ενοχλούν. Διαθέτουν διαφορά μήκη κύματος, τα οποία στα σύγχρονα μηχανήματα εναλλάσσονται, επιτυγχάνοντας ξεκάθαρη εικόνα σε διαφορά βάθη του γυναικείου συστήματος.

Ο γενικός κανόνας που ισχύει είναι ότι το μεγαλύτερο μήκος κύματος διαθέτει μικρότερη συχνότητα και καθαρίζει την εικόνα σε μεγαλύτερο βάθος. Εξάλλου οι πιο σύγχρονοι κολπικοί υπέρηχοι διαθέτουν και τη δυνατότητα εφαρμογής ‘αρμονικών ‘ συχνοτήτων για πιο ξεκάθαρη εικόνα σε βαθύτερες παθολογίες, ενώ η χρήση των κολπικών Doppler στα ακριβότερα μηχανήματα, δίνουν την ευχέρεια εκτίμησης των αγγειακών ροών στις βλάβες των ωοθηκών η στα μαιευτικά Doppler.

Ο γυναικολογικός υπέρηχος είναι εν γενεί ανώδυνος και ιδιαίτερα διαγνωστικός και ως εκ τούτου έχει κατοχυρωθεί ως το πολυτιμότερο εργαλείο διαγνωστικής ακρίβειας στα χέρια του κλινικού γυναικολόγου – μαιευτήρα.

Η αρχή βέβαια της χρήσης των επαφίεται, όπως και σε όλες τις μορφές αντίστοιχων μηχανημάτων, στην ανίχνευση και καταγραφή της ανάκλασης των υπερήχων που εκπέμπονται από τις αντίστοιχες κεφαλές, με αποτέλεσμα την αναπαράσταση και μελέτη των ενδοκοιλιακών οργάνων που μελετούν. Στην περίπτωση μας, της μήτρας και των εξαρτημάτων, δηλαδή ωοθηκών και σαλπίγγων, όπως και των γύρω ιστών.

Σε ποιες περιπτώσεις χρειάζεται;

Ο γυναικολογικός υπέρηχος αποτελεί στις μέρες μας εξέταση ρουτίνας και πραγματοποιείται πάντα κατά τη διάρκεια του ετήσιου γυναικολογικού ελέγχου ή check up.

Συμπεριλαμβάνεται στο τρίπτυχο: κλινική εξέταση, τεστ παπ, υπέρηχος και καταγράφει την πιθανή παθολογία του γεννητικού συστήματος της γυναίκας.

Συγκεκριμένα τσεκάρει τη μήτρα και τις ωοθήκες και αποκαλύπτει πιθανές παθολογίες αυτών.

Όσον αφορά τον τράχηλο της μήτρας προσδιορίζει το μήκος του (τραχηλική επάρκεια ,κλίση ,φλεγμονές , παρουσία υγρού η αίματος , κύστες naboth κτλ)

Στην ίδια τη μήτρα ελέγχεται η κλίση της και η κάμψη της ,το μέγεθος και η υφή της και η παρουσία παθολογίας ινομυωμάτων, πολυπόδων και αδενονομύωσης. Στα ινομυώματα αποκαλύπτει την κάψα και το μέγεθος τους αλλά περισσότερο την υφή και τη θέση τους, διαχωρίζοντας τα υποβλεννογόνια (που απαιτούν κολπική ή υστεροσκοπική προσέγγιση) από τα ενδοτοιχωματικά και τα υπορρογόνια (που απαιτούν κοιλιακή η λαπαροσκοπική χειρουργική αφαίρεση)

Στον έλεγχο του ενδομητρίου προσδιορίζεται το πάχος του ανά ηλικία ,η παρουσία πολυπόδων και η θέση τους.

Τέλος στον έλεγχο των ωοθηκών προσέχουμε τον όγκο και την υφή τους ,την παρουσία ωοθηλακίων και ωχρού σωματίου, την παρουσία ωχραιματωμάτων ή κύστεων, που διαφοροποιούνται ανά παθολογία σε ορώδεις η λειτουργικές (συντηρητική θεραπεία) και ανατομικές (ενδομητριωση ,τερατώματα ,κυσταδενώματα) (χειρουργική θεραπεία)

Αποτελεί δηλαδή το μάτι και το διαγνωστικό εργαλείο του γυναικολόγου ώστε να προσδιορίσει το ποιόν της παθολογίας όπως και τα θεραπευτικά πρωτόκολλα και ιδιαίτερα αν θα πρέπει να επέμβει και πότε η να παρακολουθήσει και να δώσει αγωγή και επανεξέταση.

Εξέχουσας και αναντικατάστατης σημασίας βέβαια είναι και στην μαιευτική παρακολούθηση του 1ου τριμήνου και στην εξωσωματική γονιμοποίηση.

Προετοιμασία

Ο κολπικός υπέρηχος πραγματοποιείται με τη χρήση μιας λεπτής κολπικής κεφαλής που εισάγεται στο γυναικείο κόλπο και εφάπτεται στα έσω γεννητικά όργανα μέσω του τραχήλου της μήτρας. Αποτελεί μια λεπτομερή ,αναλυτική και ανώδυνη εξέταση, η οποία παρέχει εξαιρετικές πληροφορίες για τη γυναικεία παθολογία.

Ο κοιλιακός υπέρηχος που άπτεται των κοιλιακών τοιχωμάτων, χρειάζεται ένα ‘παράθυρο’ για διάθλαση των κυμάτων του υπέρηχου μέσα από τα κοιλιακά σπλάχνα ,δηλαδή πρακτικά χρειάζεται νερό ,άρα και γεμάτη ουροδόχο κύστη με ούρα πριν την εξέταση. Σε αντίθεση με αυτόν, ο κολπικός ή ορθότερα γυναικολογικός υπέρηχος δεν απαιτεί νερό στην ουροδόχο, άρα δεν χρειάζεται η ασθενής να ενυδατωθεί πριν την εξέταση.

Το αντίθετο μάλιστα είναι απαραίτητο να ουρήσει η γυναίκα ακριβώς πριν την εξέταση ώστε να μην ασκείται πίεση στη μήτρα και να μην αλλάζει η κλίση και η κάμψη της.

Δεν έχει καμία σχέση επίσης εάν πριν την εξέταση υπήρξε σεξουαλική επαφή, ούτε κολπική φλεγμονή διότι δεν επηρεάζει την οπτική γωνία των υπερήχων.

Τέλος δεν ενοχλεί τον κλινικό ιατρό ή υπερηχοτομογραφιστή η παρουσία αίματος στον κόλπο, δηλαδή αιμορραγία και ως εκ τούτου αποτελεί την εξέταση επιλογής στην περίπτωση ορμονικών η ανατομικών ανωμαλιών που εκφέρονται με μητρορραγία.

Πρακτικά λοιπόν εκτελείται με άνεση σε οποιαδήποτε συνθήκη και δεν απαιτεί απολύτως καμία προετοιμασία.

Κάθε πότε πρέπει να πραγματοποιείται;

Ο γυναικολογικός υπέρηχος χρησιμοποιείται στην αρχική φάση της εγκυμοσύνης μέχρι τις 11 εβδομάδες ή το τέλος του 1ου τριμήνου ,ανά 3 με 4 εβδομάδες για την παρακολούθηση της πρώιμης ανάπτυξης του εμβρύου ,για την εμφύτευση, την αρχική ανάπτυξη του πλακούντα ,τον έλεγχο ανατομίας και φυσιολογίας ά τριμήνου κύησης (αυχενική διαφάνεια, μήκος τραχήλου, ρινικό οστό και καρδιακός παλμός εμβρύου.

Στη γυναικολογία μελετάει την κατάσταση των έσω γεννητικών οργάνων ,μήτρας και ωοθηκών και κατά κανόνα πραγματοποιείται ανά έτος ή ενίοτε ανά εξάμηνο στην περίπτωση παρακολούθησης παθολογίας ,όπως ινομυώματα, ενδομητρίωση ,κύστεως ωοθήκης.

Στην γυναικολογία της γονιμότητας, όπως πχ στην εξωσωματική,γίνεται συχνότατα ,ειδικά στη φάση της ωορρηξίας και της εμβρυομεταφοράς,ανά 2 -3 ημέρες .

 

Κόστος εξέτασης

Το κόστος της εξέτασης με υπέρηχο είναι γενικά χαμηλό και αν υπολογίσει κανείς το ‘value for money ‘ των υπερήχων (που είναι εξαιρετικά υψηλό )καταλήγει ότι πρόκειται για μια οικονομική εξέταση η οποία αποδίδει και ελέγχει αποτελεσματικά την γυναικολογική υγεία με 30-50€ έξοδα ,ανάλογα με το αν συνδυάζεται με μια ευρύτερη εξέταση κλινικής φύσεως ,στα πλαίσια του ετήσιου γυναικολογικού ελέγχου.