Κύηση & Δερματοπάθειες

Γράφει ο Βασίλειος Χρυσοχέρης, Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος & επιστημονικός συνεργάτης του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών.

Μια φυσιολογική εγκυμοσύνη θεωρείται και είναι από τις πιο ευτυχισμένες περιόδους στη ζωή μιας γυναίκας. Όταν αυτή η περίοδος όμως δεν είναι τόσο ομαλή ,λόγω επιπλοκών του εμβρύου ή της ίδιας της μητέρας, τότε διαταράσσεται με ποικίλα αποτελέσματα.

Στο παρακάτω άρθρο θα μιλήσουμε για τις δερματοπάθειες της κύησης και για ότι αυτό συνεπάγεται στη μητέρα και στο έμβρυο.

Πεμφιγοειδές της κύησης(ΠΚ)

Είναι μια αυτοάνοση πομφολυγώδης δερματοπάθεια(χαρακτηριστική δερματοπάθεια με εξανθήματα που μοιάζουν με φουσκάλες) η οποία εκδηλώνεται κατά το 2ο με 3ο  τρίμηνο ή και μετά τον τοκετό. Εμφανίζεται αρχικά με την μορφή βλατίδων(σκληρής σύστασης μάζες που εξέχουν από την επιφάνεια του δέρματος) περιομφαλικά με χαρακτηριστικό έντονο κνησμό. Κατά την εξέλιξη της νόσου οι βλάβες επεκτείνονται στο κορμό  και στα άκρα αφήνοντας ελεύθερα το πρόσωπο και τους βλεννογόνους. Πολύ συχνά η νόσος υποτροπιάζει σε επόμενες εγκυμοσύνες,ενώ οι μελέτες δείχνουν ότι η εμβρυική θνησιμότητα δεν αυξάνεται στατιστικά αν και συχνά αναφέρονται πρόωρα νεογνά με μικρό σωματικό βάρος.

Θεραπευτικά η χρήση ισχυρών τοπικών κορτικοστεροιδών είναι αρκετή σε ήπιες περιπτώσεις ΠΚ,ενώ στις υπόλοιπες η πρεδνιζόνη από του στόματος σε δόση 40mg/ημερησίως είναι αποτελεσματική.

Ερπητοειδές κηρίο

Μια μορφή σοβαρής φλυκταινώδους ψωρίασης που παρατηρείται στην κύηση ,με οξεία συνήθως εμπύρετη έναρξη. Χαρακτηριστική εικόνα με ομάδες φλυκταινών σε ερυθηματώδη βάση σε μασχάλες, λαιμό και βουβωνική χώρα. Θάνατος του εμβρύου δεν είναι ασυνήθιστος .Θεραπευτικά από του στόματος χορήγηση πρεδνιζόνη είναι η πιο αποτελεσματική.

Κνησμώδεις κνιδωτικές βλατίδες και πλάκες της κύησης

Το εξάνθημα αυτό εμφανίζεται κατά το 2ο-3ο τρίμηνο της κύησης, με βλατίδες εντός των ραβδώσεων της κοιλιάς και στη συνέχεια επεκτείνονται στην ευρύτερη περιοχή της κοιλιάς, στους γλουτούς, τους μηρούς. Ο ανώτερος θώρακας ,το πρόσωπο και οι βλεννογόνοι είναι ελεύθεροι βλαβών. Η μεγάλη αύξηση του σωματικού βάρους της εγκύου, το μεγάλο μέγεθος του εμβρύου και η πολύδυμη κύηση συνδέονται συχνά με την εμφάνιση της νόσου. Το εξάνθημα είναι έντονα κνησμώδης και υφίεται  μετά τον τοκετό, χωρίς να υποτροπιάζει σε επόμενους ,σε αντίθεση με το πεμφιγοειδές της κύησης. Η θεραπευτική προσέγγιση γίνεται με ισχυρά τοπικά κορτικοστεροιδή.

Κνήφη της κύησης

Αναφέρεται επίσης και ως ατοπικό εξάνθημα της κύησης ,λόγω της υψηλής συχνότητας ατοπίας(μια μορφή αλλεργίας) της εγκύου αλλά και της αυξημένης IgE στο αίμα. Εμφανίζεται συνήθως στο 2ο τρίμηνο αλλά μπορεί και νωρίτερα .Χαρακτηριστικές κνησμώδεις βλατίδες στις εκτατικές επιφάνειες των άκρων, με έντονη ξηροδερμία. Η νόσος μπορεί να συνεχίσει να ταλαιπωρεί την ασθενή για μήνες μετά τον τοκετό αλλά υφίεται τελικά αυτόματα. Θεραπευτικά χρησιμοποιούνται μαλακτικά, αντικνησμώδη σκευάσματα και τοπικά κορτικοστεροιδή.

Μέλασμα

Το μέλασμα είναι μια επίκτητη διαταραχή της μελάγχρωσης της επιδερμίδας που συμβαίνει λόγω της αυξημένης παραγωγής μελανίνης .Εμφανίζεται κυρίως στις γυναίκες σε ποσοστό 9:1 και σε αυτές με πιο σκούρο φωτότυπο(Fitzpatrick III-IV).

Κατά την διάρκεια της κύησης πολλές ορμονολογικές ,ανοσολογικές και μεταβολικές διεργασίες  που συμβαίνουν είναι πιθανόν να οδηγήσουν στην εμφάνιση ή και επιδείνωση της διαταραχής αυτής. Το μέλασμα εμφανίζεται σε ηλιοεκτεθειμένες περιοχές και κυρίως στο πρόσωπο ,με το μέτωπο ,το άνω χείλος ,το πηγούνι να είναι τα πιο συχνά σημεία εντόπισης. Το 70% των γυναικών που παρουσιάζουν μέλασμα στην κύηση υποχωρεί αυτόματα τον πρώτο χρόνο μετά τον τοκετό. Η θεραπεία του μελάσματος είναι επαναλαμβανόμενη και εξατομικευμένη και προϋποθέτει καλή συμμόρφωση του ασθενή. Κατά την διάρκεια της κύησης η θεραπεία περιορίζεται στην χρήση αντιηλιακών ευρέως φάσματος και στην αποφυγή επιβαρυντικών παραγόντων.